İtalyan Şaraplarına Dair Merak Edilenler

Coğrafi göstergesi olan Avrupa Birliği şarapları ‘‘PDO, Kökeni Korunmuş ve Kontrol Edilmiş Şaraplar’’ ve ‘‘PGI, Coğrafi Bölgesi Korunmuş Şaraplar’’ olmak üzere iki kalite sınıfına ayrılır. İtalya’da PDO yerine kullanılan iki etiketleme terimi vardır: ‘‘DOCG, Denominazione di Origine Contrallata ve Garantita’’ ve ‘‘DOC, Denominazione di Origine Contrallata’’ PGI için kullanılan İtalyan etiketleme sistemi ise ‘‘IGT, Indicazione Geografica Tipica’’dır. Tüm İtalyan şaraplarında bu terimlere rastlarsınız.

Etiketleme terimlerinden devam edecek olursak:

Vino, şarap
Rosso, kırmızı
Rosato, roze
Bianco, beyaz
Chiaretto, açık renkli roze
Frizzante, hafif köpüren
Spumante, köpüren
Secco
, sek
Abboccato, dömisek
Amabile, yarı tatlı
Dolce, tatlı
Annata, rekolte
Vendemmia, bağ bozumu
Bottiglia, şişe anlamına gelmektedir.

İtalya’nın beyaz ve kırmızı üzüm türleri ve şaraplarıyla devam edelim:

Pinot Grigio genel olarak sek, orta veya hafif gövdeli, orta derecede asitli bir karaktere sahiptir. Tüm İtalya’da yetiştirilebilir. Fakat Trentino-Alto Adige ve Friuli Venezia Giulia Bögeleri’nde yetiştirilen örnekler daha üst kalite örneklerdir. Antipasto (giriş) ve peynir tabaklarıyla uyumu oldukça iyidir.

Verdicchio yüksek asitli, orta gövdeli, limon, rezene ve acıbadem aromalarına sahip beyaz şaraplar için kullanılır. Genelde Marche Bölgesi’nde üretilir. Verdichhio dei Castelli di Jesi DOC en iyi örneklerindendir. Sebze ağırlıklı giriş tabaklarıyla güzel bir uyum gösterir. Marche’nin geleneksel tatlarından olive ascolane ile birlikte çok tüketilir.

Trebbiano genellikle yüksek asitli, ucuz ve sade beyaz şarap üretiminde kullanılan bir üzümdür. Balık ve beyaz etlerle keyifle tüketilebilir.

Garganega geç olgunlaşan, papatya, kırmızı elma, beyaz biber aromaları içeren bir üzümdür. Soave ve Soave Classico DOC bu üzümden üretilirler. Soave şaraplarının çoğu orta gövdeli ve meşesizdir.

Gavi DOCG, cortese adlı üzümden üretilen hafif ve yüksek asitli bir beyaz şaraptır. Yeşil elma ve narenciye aromalarına sahiptir. Kuzeyde, Piemonte Bölgesi’nde üretilir.

Nebbiolo üzümünden Piemonte Bölgesi’nin meşhur şarapları Barolo DOCG ve Barbaresco DOCG üretilirler. Tam gövdeli, yüksek tanenli, yüksek asitli bu şaraplar çiçeksi ve topraksı aromalara sahiptir. Barolo’nun ızgara bonfile ile uyumu muhteşemdir. Tartufo aromalı yemekler de bu şarapla birlikte tüketmek için iyi bir alternatiftir.

Barbera ise Piemonte Bölgesi’nin hafif/orta tanenli, yüksek asitli, kırmızı meyve ve karabiber aromaları içeren şaraplarında kullanılan üzümdür.

İtalya’nın en bilinen kırmızı şaraplarından biri Chianti DOCG’dir. Klasik Chianti’de Sangiovese üzüm türü kullanılır. Bazen şaraplara başka üzümler de eklendiği olabilir. Chianti Classico DOCG İtalya’nın en iyi örneklerindendir. Fırında hindi ile uyumu muhteşemdir. Toscana mutfağından pek çok yemek ile çok güzel bir uyum gösterir.

Brunello di Montalcino DOCG tamamen Sangiovese üzümünden yapılır. Orta/tam gövdeli, yüksek asit ve tanenli şaraplardır. Pecorino toscano ve parmesan peynirleri ile uyumu muhteşemdir.

Kuzey İtalya’da Piemonte dışında bir diğer önemli şarap bölgesi Veneto’dur. Bölgenin en bilinen şarapları Valpolicella ve Valpolicella Classico’dur. İkisinde de ağırlıklı olarak corvina üzümü kullanılır. Amarone della Valpolicella DOCG İtalya’nın en yüksek alkollü şaraplarındandır. Tam gövdeli ve yüksek tanenlidir.

Abruzzo Orta İtalya’nın önemli şarap bölgelerindendir. Montepulciano d’Abruzzo DOC bu bölgenin en meşhur şarabıdır. Montepulciano üzümünden yapılır. Vişne, böğürtlen, erik aromalarına sahip bu şaraplar yüksek asitli ve yüksek alkollü şaraplardır.

Güneye indiğimizde Puglia Bölgesi’nin iki önemli siyah üzümünden bahsetmemiz gerekir: Primitivo ve Negroamaro. Orta asit ve tanene sahip bu şaraplar siyah meyve ve meyankökü aromalarına sahiptir. Primitivo ile Zinfandel aynı üzüm türüdür. Güneydeki bir diğer siyah üzüm türü Aglianico’dur. Yoğun aromalara sahip bu üzüm yüksek tanen ve aside sahip şaraplar ortaya çıkarır. Güney İtalya şaraplarının kırmızı etlerle uyumu çok iyidir.

Prosecco, Kuzeydoğu İtalya’da üretilen köpüklü şaraplardır. Glera üzümünden yapılan bu şaraplar orta gövdeli, sek veya hafif tatlı, şeftali ve kayısı aromalarına sahip şaraplardır. Spumante, tamamen köpürenlerine; frizzante hafif köpürenlerine verilen isimdir. Yemek öncesi aperitif olarak tüketimi yaygındır.

Asti DOCG, Piemonte Bölgesi’nde üretilen tatlı, meyveli ve beyaz bir köpüren şaraptır. Şeftali, üzüm, gül aromalarına sahip Muscat üzümünden üretilir. Moscato d’Asti etiketli şaraplar ise hafif köpüren şaraplardır. Turtalarla uyumu harikadır.

Recioto kısmen kurutulmuş üzümlerden üretilen bir şaraptır. Tatlı bisküviler, cantucci, sbrisona ve çikolatalı kekler ile uyumu muhteşemdir. Ters köşe yapmak isteyenler gorgonzola peyniri ile deneyebilir. Bir diğer tatlı şarap ise passito’dur. Kısmen kurutulmuş üzümlerden yapılır ve genellikle güçlü şaraplardır.

İtalyan şaraplarını daha yakından tanımak isteyenler her yıl bahar aylarında Verona’da düzenlenen Vinitaly Şarap Fuarı’na katılabilirler. Organizasyon bu yıl 9-12 Nisan 2017 tarihlerinde düzenlenecek. Her bölgeden onlarca üreticinin katıldığı fuarda tüm gün tadım yapabilir, etkinliklere katılabilirsiniz.

Kaynak kitap:
Wine & Spirit Education Trust, Level 2
Şaraplar ve Yüksek Alköllü İçkiler, Etiketin Ardına Bakmak


Yorum Ekleyin